vrijdag 23 januari 2015

Lezing over de Onderwaterwereld 1 feb 14:30 uur





Aan­vang: 14.30 uur in Kijkdoos.
Miss­chien ken je de plas in het Haar­lem­mer­meerse Bos van een wan­del­ing. Vanaf de kant ziet het water er miss­chien saai uit, maar heb je je wel eens afgevraagd wat er zich bene­den het waterop­per­vlak bevindt? Als team­lei­der van ‘Project Base­line Haar­lem­mer­meerse bos’ duikt Axel Gun­der­son weke­lijks in de Haar­lem­mer­meerse Bosplas. Op 1 feb­ru­ari laat hij ons zien wat er zich onder het geheimzin­nige waterop­per­vlak afspeelt. Nieuws­gierig gewor­den? Kom naar de Kijk­doos om 14.30 uur!
De toe­gang is gratis. De tuin is open van 14:00 tot 17:00 uur.
Ga voor meer informatie over de Heimanshof naar http://deheimanshof.nl/
Check hun agenda! , want er is echt nog zo veel meer te beleven.

Plaats: De Heiman­shof, Bezoek­er­scen­trum De Kijk­doos, 
Wieger Bruin­laan 1,
Hoofd­dorp
Datum: zondag 1 feb 2015
Tijd: 14:30 uur
Duur: 1 uur

De tuin is voor rol­stoe­len toegankelijk.

woensdag 21 januari 2015

2015-01-20 Start wensballon test!

Weer     : Helder, Wind Zuid 2 bft.
Duikers : Flip, Axel
Doel     : Wensballon afbreek test, Metingen en foto's maken van de meetpunten
Duur    :  53 minuten.
Lucht temp  : 0,0 Celsius
Water temp :  5 Celsius minimum.
Fauna    : Baarzen groot en klein op de bodem op 12 meter. Een juveniele brasems in groepjes in ondieptes. Rode Amerikaanse rivierkreeft, 2 dikke snoeken, aasgarnalen op de bodem en weinig watervlooien in de waterkolom. 
Flora : Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) , plakkaatjes blauwalg (ongevaarlijk)

Thermocline: geen
Vislood: 64 gram.

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   7,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  8,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   8,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  9,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   8,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  9,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
We gaan eens een test doen met een wensballon die ik de zondag ervoor gevonden had op 5-6 meter diepte.
Hoe lang duurt het nu voordat een wensballonframe vergaat? Die vraag gaan we proberen te beantwoorden. Samen met Flip bespreek ik het voorgenomen plan. 
Eerst ballonframe plaatsen en dan foto's maken van de SETL platen. Afzakken en foto's en metingen doen van de stations MP1-MP3. 
Bij het plaatsen zie ik nu weer jonge brasems (Nu herken ik ze) en een rode Amerikaanse rivierkreeft. Deze lijkt vast te zitten aan draad, maar ik kan dat niet goed zien. Ik laat het beest maar even met rust en plaats het wensballon frame in de bodem.

Daarna gaan we naar de SETL platen en ik maak de foto's.



Bij station MP1 doe ik de meting met Flip samen en zwemmen achter uit om te laten zien hoe je de meter moet uitlezen. Dan doet Flip de zichtmeting bij MP2 Hoe simpel het ook klinkt, maar zichtmetingen in het donker is een uitermate goede oefening om je buoyancy te trainen en achteruit te zwemmen. Het is wel grappig hoe op een halve meter ineens de zichtmeter verdwijnt. We komen op een zicht van 9 meter uit. Bij het opruimen komt er even een dikke volgevreten snoek voorbij om te kijken wat we aan het doen zijn. Op 9 meter diepte weer de volgende meting en dan is het tijd om even wat dieper te gaan om naar kuiltjes te zoeken, want ik ben benieuwd of er onder die kuiltjes nu vis zit in gegraven.



.Ik steek mijn hand er in maar ik kom niet ver want dit is een vrij harde kleilaag.
Dus dat is weer een leuk vraagstuk, hoe die kuiltjes gemaakt worden. Ik verdenk vis, maar zker weten doe ik dat niet. We zien veel baarzen op de bodem en aasgarnalen.
Bij het terug draaien richting de kant komen we een formatie kleiblokken tegen. Als ik over een blok zweef zie ik een snoekstaart verwoed heen en weer slaan een een snoek met een enorme dikke buik gaat er vandoor. Die moet denk ik wel een baarsje gepakt hebben.
Deze snoek zwemt rondjes en we komen het nog een keer tegen.
In een holte ligt een paling rustig te slapen. 
Het is mooi helder en ik zie op een kleiblok een mooie spons zitten en laat deze aan Flip zien. Bij een stop op 4 meter liggen op de bodem massa's kokertjes waarin kleine wormpjes zitten, maar gek genoeg kun je die nooit zien. Een mosseltje trekt een spoor door het zand.


Mosseltje aan de wandel
Het wordt lekker fris in ieder geval en het wordt tijd om uit het water te gaan. Ook laat ik nog even het gras zien, maar als ik uit het water wil gaan blijft Flip doorgaan en komt met een vislijn met lood naar boven vlak bij het strandje. 
Voldaan gaan we het water uit. Flip was enthousiast en nadat ik dat gras liet zien, merkte hij op dat er ineens heel veel gras te zien is, als je eenmaal weet dat het er is. Het doen van metingen smaakt naar meer in iedergeval en dat is leuk om te horen.

Bedankt voor deze mooie duik en we gaan eens zien en bijhouden hoe lang het duurt, voordat een wensballon frame vergaat.

2015-01-18 Visschuurplekjes en Meldpunt in actie!

Weer     : Bewolkt en regen, Wind NW 2 bft.
Duikers : Koos, John, Axel
Doel     : Vistuig zoeken
Duur    :  63 minuten.
Lucht temp  : 6,0 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Zoetwatergarnalen, watervlooien
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: een hele flauwe op 5-6 meter
Vislood: 40 gram retour eigenaar.

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  -,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
We hadden nog een openstaande opdracht, want op 4 januari was er melding gedaan via ons Meldpunt Verloren Vistuig, dat er lood en een leader met haakje, achter iets was blijven hangen. We kregen het gebied door en een goede beschrijving waar het ongeveer zou moeten liggen met een diepte erbij. De eerste duik was op 5 januari overdag,door Gery en Bart gedaan en dat had wel vistuig opgeleverd, maar niet hetgeen wat was opgegeven als verloren.
Evengoed was dit, naast de restanten van een wensballon, maar weer weg na ca 70 minuten duiken.
Resultaat eerste zoektocht Gery en Bart
De tweede duik gingen Ted en ik een poging wagen op 6 jan in de avond. Uiteraard is zoeken in het donker met slechts twee lampen een lastige klus, maar we kwamen echter wel een stuk lood en leader tegen, dus we hadden al snel een euforisch gevoel, maar na een berichtje aan de visser, bleek het het toch niet te zijn. Ook hier hadden we toch een heerlijk duikje van 70 minuten gemaakt en de kans om een gebied weer anders te bekijken.

Derde poging:Het zoeken valt op zich best wel tegen, maar we moesten en zouden het toch vinden.
Koos, John maakte ons klaar en gingen te water, maar dit keer zouden we nog wat nauwkeuriger gaan zoeken en meer de opgegeven afstand van de kant in ogenschouw nemen en dan blijkt dat vissers verdomt goed afstand kunnen inschatten.

Onderweg komen we kuilen tegen, maar wat zijn dat eigenlijk?

VIS SCHUURPLEKJES

Onderweg kom je als duiker vaak een tak of een stam tegen met een kuil eronder. Vorig jaar tijdens een duik in de Toolenburgerplas zag ik een jong baarsje zich keer op keer en onvermoeibaar tegen een oud fietszadel aan zwemmen. Pas later zag ik in de Bosplas dat zelfde gedrag van een jong baarsje. Onder die tak lag een kuiltje en met elke schuurpoging werd er een wolkje zand weggeblazen. Eureka!!! toen viel bij mij het kwartje pas. Vissen proberen hoogstwaarschijnlijk van parasieten af te komen door tegen een hard object aan te schuren en dat is vaak een tak of boomstammetje. Ze duwen hun lijf tegen de tak aan en spurten dan met korte sterke vin slagen weg. Daarmee blazen ze het zand onder de tak weg. Je hebt hele grote kuilen en kleinere kuilen. De tak of stam wordt op de plek van het schuren dan ook kaal en glad. Er zijn ook takken in kuilen die begroeid raken en die worden dan kennelijk even niet meer gebruikt. Hieronder zie je twee foto's van vis schuurplekken.Ik denk dat de grotere stammen door karpers , snoekbaarzen en snoeken gebruikt zouden kunnen worden, maar dat heb ik nooit zelf gezien, maar misschien jullie wel en dan wil ik dat graag van jullie weten.
Schuurplek


Vervolg zoekpoging Na 20 minuten valt mijn oog op een tak op 1,5 meter diepte en verhip daar zit een haakje in! Ja hoor dit moet 'm zijn. Ik sein naar John en Koos en ze komen rustig aan kijken.
Het lood met leader wind ik om mijn lamp en ik ga naar de oppervlakte om even te kijken, waar we nu precies zitten. Afstand vanaf de kant klopt, alleen de opgegeven diepte niet, maar dat is ook moeilijk te bepalen vanaf te kant natuurlijk. 



Het verloren artikel in kwestie
We kijken verder en dan besluiten we maar eens om te draaien, want de geimproviseerde autolamp in John's lampkop heeft het niet gered, ook zijn backup lamp zit zonder spanning en de kou begint parten te spelen. Onderweg kom ik een stuk wensballon tegen en die nemen we mee, want ik wil eens kijken hoe lang het duurt voordat zo'n ding onder water vergaat.

We komen vele kuilen tegen en dan valt mijn oog weer op een soort arm van een zeester. Wat?  ja een zeester. De structuur lijkt te kloppen, maar hoe komt dat nu hier?  Misschien een meeuw of iemand die aan het strand is geweest, waarvan kindlief het in een emmertje had gedaan en vervolgens naar de Bosplas is gegaan om daar te spelen bij het water. 
Wat is dat voor een stinkding! zou moeders of vaders hebben gezegd, en hoppa het water in. 

Na de duik stuur ik een foto van het lood en de haak naar de visser en hij bevestigd dat het van hem is. Lang leve social media.
Het tweede succes van Meldpunt verloren vistuig is een feit en nu maar hopen dat steeds meer vissers het nut ervan inzien.

Een kop koffie en ene koekje doen het altijd goed na de duik en dan is het weer tijd om naar huis te gaan met een goed gevoel. 
Bedankt John en Koos voor het willen meehelpen zoeken!

  

donderdag 15 januari 2015

2015-01-13 De gemaskerde baars

Weer     : Bewolkt, Wind NW 2 bft.
Duikers : Robin, Astrid, Axel
Doel     : Metingen en foto's maken van de meetpunten
Duur    :  50 minuten.
Lucht temp  : 10,0 Celsius
Water temp :  6 Celsius minimum.
Fauna    : Geen palingen!, Jonge baarsjes en jonge Snoekbaarzen op de bodem in de diepte alsmede veel pos, Een juveniele brasem op 5-6 meter tussen een bos waterpest. Een medium snoek
Flora : Waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) 

Thermocline: Geen
Vislood: 0 gram.

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   7,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  8,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   7,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  8,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   7,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  8,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
Het is niet zo koud en het water lonkt. Er staan weer metingen op de agenda. Ik maak foto's van de SETL platen en zak af om van MP1 t/m MP3 te maken. Ik doe een zichtmeting op 3 meter en aangezien de waterkolom homogeen is zal het op 6 en 9 meter niet veel verschillen. Het plekje van de spons op MP2 is nog steeds leeg, maar groeit ook niet echt dicht. Ik hoop dat een spons daar ooit nog een plekje vind. De foto's zijn te zien op het tabblad "Stations". Ik volg Robin en Astrid de diepte in en onderweg komen we veel jonge baarzen, snoekbaarzen en pos tegen. We komen echter geen enkele paling tegen. Op circa 18 meter kom ik nog een los takje Nitellopsis tegen, maar het takje lijkt minder dik dan die ik de vorige keer op diepte tegenkwam. We komen echter verder geen grote vis tegen. Het kompas van Robin zit vast en dus neem ik het over. Dan zie ik een kleine baars op de bodem die ik toch even op foto moet zetten, omdat deze een modder maskertje op heeft.
Het gebeurt vaker dat vis een spurt neemt en rechtstandig de modder in verdwijnt. Het sediment plakt goed, want als ie weg zwemt blijft het zitten.
Baars
Er zitten ook nog steeds veel aasgarnalen op de bodem die druk aan het jagen zijn.
Op 6 meter hou ik een stop en zie een zilverkleurige vis op 5-6 meter tussen een bos waterpest. Wat een schitterende kleuren! Volgens mij is het een alver. Normaal zijn die zo snel en schichtig dat je ze nooit ziet. Deze ziet er versuft uit en ik zie een mooie kans om het te fotograferen. Dat moment duurt niet lang en binnen een oogwenk is ie verdwenen.
Juveniele brasem
Net voordat we het water verlaten komen we nog een snoek tegen.
Het was een lekker duikje.
Bij navraag SportvisserijNederland bleek het geen Alver te zijn maar de kenners determineerde het 99% zeker op een jonge brasem.
In het kennis document op pagina 23.




  

dinsdag 30 december 2014

2014-12-30 palingduik

Weer     : Bewolkt, Wind NW 2 bft.
Duikers : Gery, Herman, Flip, Axel
Doel     : Rondkijken.
Duur    :  59 minuten.
Lucht temp  : 3,0 Celsius
Water temp :  7 Celsius minimum.
Fauna    : >10 Palingen, baarsjes verscholen in holten, 1 schubkarper en een gevalletje 
Flora : Waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) 

Thermocline: Geen
Vislood: 0 gram.

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  -,0 meter.
·  Secchi verticaal =  10,5 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
De parkeerplaats staat zeker niet vol met auto's van duikers. De laagstaande zon geeft een mooie witgele reflectie op het water.
We zijn vandaag weer eens van plan de put in te gaan en daar lekker rond te kijken, want het zicht is goed en dus komt het zonlicht ook goed op diepte. Al snel kom ik een eerste paling tegen die alleen met zijn koppie net boven de modder uitsteekt. Het kijkt me met enorme grote ogen aan en ik moet gelijk denken aan Gollem van "The Lord of the rings".
Na de eerste foto trekt ie zich terug zijn holletje in.
We trekken over het 12 meter rif heen en ik wijk wat af naar het ZZO maar Gery dwingt me mijn koers weer aan te passen naar de zuid. Bij elke grote blokkenpartij zien we wel een of meerdere palingen en die zijn zo te zien allemaal goed doorvoed. Sommige hebben zelfs dikke buiken. Dan vinden we op diepte een verschimmelde dode paling zonder kop. Ik zie deze stukken wel vaker in de put liggen en deze stukken lijken soms wel afgesneden. Nou ja de meerval blieft geen verschimmelde bende en hij/zij vreet het dus niet.

Verschimmeld stuk paling
We slaan af en we turen de bodem af en ik hoop het stukje Nitellopsis weer te vinden om dit mee te nemen naar een ondiepte en het daar zeg maar te planten. Ik zie het niet. O ja weer een levende paling en nou ben ik eens gaan letten op de staarten, en die hebben een soort tekening die ook weer min of meer uniek is.

Ik ben alleen bang dat zoveel palingen een beste aanslag kunnen plegen op het jonge visbroed in 2015, want paling is verzot op visbroed. Aan de andere kant zal een rivierkreeft ook weinig kans maken om zich te vermeerderen en dat is dan weer een positief effect op een destructieve exoot die in staat is in grote getale een plantpopulatie kort te knippen en zo weer een vertroebeling tot stand kan brengen. 
Nu zijn die driehoeksmosselen ook exoten die hier niet thuis horen, en het is de vraag wat het lange termijn effect daarvan is. Het is nu dan wel lekker helder, maar wat als er een tekort aan fytoplankton ontstaat, dan krijg je mogelijk een visarme heldere doodse plas.
Nu wil het geval dat Karpers niet vies zijn van mosselen en deze met hun keeltanden kunnen kraken. Zei ik keeltanden, "jazeker" keeltanden. Op de lippen en mond hebben ze papillen die zorgen voor een uitstekende smaak en reukvermogen. Daarmee filtert de karper het opgezogen sediment naar larven en soms een mosseltje. Als je goed oplet zie je soms tussen kleiblokken allemaal gebroken mosselschalen. Mogelijk is dat een karper geweest.

We duiken verder en komen puntlipje tegen, althans Herman en Flip spotten het als eerste.
Kek beesie en het zwemt helaas weg. Gelukkig hebben we de foto's nog.

Daarna pak ik mijn monsterflesjes en haal van een meter of 17 een sediment monstertje tussen twee palingen weg. Ik blijf die blokken klei magisch mooi vinden.
De ankerlijn van het NW ponton ligt los op de bodem en dus hangt dit ponton nog maar aan twee kabels in plaats van drie. Dat verklaard het brede sporenveld van de kabel die naar de kant gaat.

Op de 11 meter vlakte zie ik een veld van mosselen. Dat is het zelfde veld waar ook nog vaak waterpest te vinden is, maar in dit geval niet.
Weer een paling. Rechts van mij zie ik een eilanden groepje kleibonken liggen.
Gery heeft er nu wel genoeg van zie ik en ze zwemt lekker door. We komen uit in de noordelijke hoek en we houden een afgesproken stop op 6 meter die we 2 minuten uitzwemmen om vervolgens naar 3 meter te stijgen. Daar maak ik een foto van de drum die te boek staat als Meetpunt 7 (Ga naar MP7) . Rond deze drum veranderd de bodem continue, terwijl de bodem niet echt steil is.

We komen nog een verdwaalde slanke karper tegen. Dan wordt het tijd om de kant op de zoeken. Flip staat te rillen, Gery haar handen zijn gevoelloos en Herman en ik hebben het comfortabel. Nou ja mijn voeten zijn koud, maar het voelt niet vervelend.
Er komen drie koud water zwemmers aan die na 20 minuten koud beginnen te worden.
Ongelooflijk maar waar. 
Eenmaal op de kant kom ik Walther tegen die een worst staat weg te kauwen. Zijn team heeft maar 1 paling gezien. Ik vraag me af hoe dat kan, want wij struikelden erover met nog een gladhuid bonusvis op de koop toe.

Eenmaal thuis bekijk ik het sedimentmonster onder de microscoop en ik zie  enige herkenbare organismen. Een "Staurastrum" een minuscuul klein driepootje zeg maar, wat een soort alg is.
Staurastrum
Verder zie ik nog een soort ciliaat oftewel een klein worstachtig organisme met trilharen.
En als laatste herkenbare een poot of antenne van een roeipootkreeftje of watervlo.
Voor de rest zitten er wat hele kleine bewegende bacterien en groenbruine ophopingen, wat het sediment opmaakt. 
Wat ik niet kan thuisbrengen zijn flinterdunne filamenten die bewegen en zoeken en nee het komt niet door het water wat in beweging is tussen het dekglaasje en het preparaatglas, want alles eromheen ligt stil. 


Ook dit was weer een heerlijke duik en een mooie hekkensluiter voor dit jaar. 
Update 02-01-2015 In het sediment monster zijn roeipootkreeftjes zichtbaar geworden en zwemmen druk rond in het potje nadat het sediment was bezonken.

zondag 21 december 2014

2014-12-20 SETL Groei op een plaatje

15-09-2014 SETL H124 en H126 zijn in het water gegaan en weer op 1 meter diepte bij een water temperatuur 18 celsius.
Aangroei is op beide platen vrijwel het zelfde. Jonge sponzen en brakwaterpoliepen, maar op H126 was de driehoeksmossel interessant om te volgen. Vandaar dat het onderstaande betrekking heeft op H126.

05-10-2014 18 celsius (20 dagen)
Er lijkt dan de eerste tijd maar weinig te gebeuren, maar dan zie ik aangroei op plaat H126 wat lijkt op jonge mosselen of hydra's. H124 is een onscherpe foto, dus daar kan ik helaas niks uit opmaken.

19-10-2014 16 celsius (34 dagen)
Dit was achteraf een mooi eikpunt om de groei van drie organismen in de gaten te gaan houden die op H126 zitten. We gaan kijken terwijl de temperatuur daalt en de tijd vordert. Ik neem een streng van de brakwaterpoliep die makkelijk te volgen is.
De zoetwaterspons    2,1 mm diameter
De quaggamossel      5,8 mm lang
De brakwaterpoliep. 15,3 mm lang.
Als je heel goed kijkt zie je rechtsboven zelfs een paar hydra's. 



H126 drie meet organismen omcirceld.

3 Hydra's boven de rechter tierap.
Aan de hand van de foto's begin ik de organismen te meten. Ik leg een liniaal plat op het beeldscherm. De SETL plaat is 140 mm en zo kan ik tot de werkelijke afmeting komen. Omdat de hoeken van de plaat vertekend zijn door de groothoek, heb ik de breedte van de plaat gemeten ter hoogte van het te meten organisme. Dat blijkt dus behoorlijk nauwkeurig te zijn als ik bijvoorbeeld de mossel meet, nadat ik de platen heb opgehaald. Een tiende millimeter is te verwaarlozen.


02-11-2014 14 celsius (48 dagen).
De zoetwaterspons    3,4 mm diameter
De quaggamossel      7,5 mm lang
De brakwaterpoliep. 39,4 mm lang

Linksboven is een mossel verdwenen en er is iets van een larve in het midden van de plaat en  een aasgarnaal. De brakwaterpoliep vertakt steeds meer. Rechtsboven is een geoorde poelslak verschenen.

SETL H126

Boven een larve en onder een aasgarnaal.

16-11-2014 12 celsius (62 dagen).
De zoetwaterspons    4,0 mm diameter
De quaggamossel      8,1 mm lang
De brakwaterpoliep. 58,0 mm lang

De geoorde poelslak is naar beneden verplaatst of het is een ander exemplaar die zich daar gevestigd heeft.


30-11-2014 10 celsius (76 dagen).
De zoetwaterspons    4,6 mm diameter
De quaggamossel      8,1 mm lang
De brakwaterpoliep. 77,8 mm lang

Het is niet te zeggen of dezelfde slak verplaatst is.
De brakwaterpoliep heeft zich nu ook tot aan het midden van de plaat vertakt.
Het is nu ook beter te zien dat de spons, structuur krijgt.




Structuur in de spons.

20-12-2014 7 celsius (96 dagen) EINDE


De zoetwaterspons    6,0 mm diameter
De quaggamossel      8,1 mm lang
De brakwaterpoliep. 85,0 mm lang

Het valt op dat de zoet water spons 20 dagen eerder nog een duidelijke structuur had en nu niet meer. de spons is ook in dikte toegenomen.
Er zitten uiteindelijk 2 sponzen op de plaat. 
Vanaf de 34e dag zijn de groei gemiddelden per week in millimeter en het is de brakwaterpoliep die een vrij constante groei laat zien.
De quagga mossel was na 16 november al gestopt met groeien. De vraag is nu of dat alleen met de temperatuur <= 12 celsius te maken heeft.
De spons heeft even een halvering in de groeisnelheid gehad maar heeft toch na 30 november de groei weer doorgezet. Ook hier weer de vraag hoe dat kan.
Nu zeggen deze waarden voor 1 spons natuurlijk niks, want dan zou je veel meer sponzen tegelijk moeten gaan monitoren om tot een indicatie te komen.

Groei / week in millimeter.
Bruin = mossel
Geel = spons

Blauw = brakwaterpoliep


Eindresultaat

Spons onder de microscoop
Totale groei van de vertakking
Spons structuur is amper meer 
zichtbaar

Spons naalden













Dan gaan we eens kijken naar de brakwaterpoliepen (neteldieren) onder de microscoop.
Dan blijkt er op de stelen van de poliepen van alles te groeien. Ik zie diatomeeen (Kiezelwieren) en voor mij nog onbekende groene cellen. Er zitten op de onderstaande foto links ook toevallig twee klokdiertjes (Vorticella).
Net onder de poliepkop zelf is in de steel een soort stroming te zien. Wat ik op internet lees zou dit een gastrovasculaire stroming zijn. De poliepen zijn door middel van de stelen met elkaar verbonden, maar ik kan niet achterhalen of de voeding nu gedeeld wordt met de kolonie tbv de groei of dat elke poliep de voeding alleen voor zichzelf houdt. Ik heb er een kort filmpje van gemaakt.
Het is ongelooflijk dat een dergelijke poliepen in staat zijn om aasgarnalen en vislarven te verlammen en te verteren. 



Groene cellen op de steel van de brakwaterpoliep
Steel met poliep









Groene cellen en twee klokdiertjes
Diatomee-achtige vorkjes












Dan hebben we hebben we nog een klein monstertje genomen van het neergeslagen sediment. Daarin zitten naast diatomeeen, filamenten van cyanobacterien. De donkerbruine cel is mij nog onbekend, het zakje zou een amoebe kunnen zijn genaamd: Cyphoderia ampulla

Bruine cel 640x plus en op foto gezoomd.

vergroting 640x Cyphoderia ampulla



Filamenten van cyanobacterien




zondag 14 december 2014

Schoonmaakduik "Vroege Vogels", 100 kg vuil.

Met het rijp op de autoruiten en een zonnetje moest dit wel een grandioze dag worden.
Normaal doen we twee schoonmaak duiken per jaar en we zijn dit jaar beide keren aan de zuidoost zijde bezig geweest. We hadden de noordwest zijde eigenlijk pas voor 17 mei volgend jaar in de planning.
Waarom dan nog een derde schoonmaak zou je denken? Vara's radioprogramma "Vroege Vogels" was naar ons project verwezen omdat we onder water schoonmaken. Er zijn natuurlijk veel meer duikteams die schoonmaakwerk verrichten, maar wij hebben echter wel iets unieks namelijk "Meldpunt Verloren Vistuig". 
100 kgs opgehaald dankzij deze enthousiaste ploeg mensen
Zie ALLE FOTO'S

Schoonmaken was nodig aan de noordwest zijde en 17 mei lag wel erg ver in de toekomst. Een kans om voor de radio een verhaal te doen over schoonmaken onder water krijg je niet elke dag en zodoende hebben we deze actie vervroegd.
En tja, dan maak je een evenement aan met de hoop dat men het schoonmaken nog niet zat is, maar niets is minder waar. 17 duikers, de voorzitter van "Hengelsport Vereniging Haarlem" met zijn boot en een aantal man oppervlakte support kwamen opdagen.
Dat is toch geweldig!
Een duiker uit een andere groep gooide een stuk plastic in de container en melde dat. Kijk als iedere duiker dat zou doen dan scheelt dat toch weer. 
Eigenlijk hoop ik dat er ooit een moment komt dat we geen speciale evenementen hoeven te organiseren om schoon te maken. Dat kan alleen als er in beginsel al meer vuil in de containers belandt in plaats van ernaast.

De grote vuilcontainer was alweer geregeld door de boswachters. De tent en gastoestel waren verzorgd door John en Marleen, want anders hadden we geen warme lunch.

Tijdens de briefing werd pas bekend dat er geluidopnames zouden worden gemaakt voor "Vroege Vogels". Het radioprogramma dat elke zondagochtend om 7 uur begint heeft rond de 500.000 luisteraars en dat komt mede door de leuke onderwerpen die worden aangesneden. Het is dankzij een tip van Cor Kuyvenhoven aan de verslaggeefster Jeannette, dat er 8 minuten zendtijd aan kan worden besteed om schoonmaak acties als deze meer bekendheid te geven. Achteraf is er 90 minuten materiaal opgenomen, dus dat wordt een leuke uitdaging voor de montage. Er is ook zoveel te vertellen over ons project, zoet water, duiken en alles wat er omheen zit.

Na de gebruikelijke briefing (met een groene microfoon onder mijn neus), werd er snel omgekleed en toog men vol enthousiasme het water in gewapend met zakken.
Bas en David gingen met een onderwaterscooter op pad en hebben ter hoogte van de landtong huis gehouden. Thijs had problemen met zijn inflatorslang van zijn droogpak, maar uiteindelijk is hij samen met John ondiep gebleven en zo konden ze beide nog flink wat vuil binnenhalen.

Ad lag als eerste in het water en heeft al snorkelend 4,7 kg vuil weten op te halen in 30 minuten tijd.
De volgende zak die werd boven gebracht door een andere duiker, woog een verpletterende 13 kg en was ook gelijk de zwaarste van alle zakken die druppelsgewijs werden binnengebracht.
In de zak van 13 kg zat een geweven zak van kunststof waar rietstengels dwars doorheen groeiden.
Dat geeft maar aan hoe sterk een plantje kan zijn.




Martijn en Gerard waren de twee enige natduikers en wisten het evengoed een 50 minuten uit te houden in 8 graden water. Gerard had zich via email gemeld en vroeg of hij nog aan eisen moest voldoen. Als je kunt duiken en/of snorkelen kun je al bijdragen en zo hadden we al snel weer een extra duiker erbij.
Donald en Jeannette in de boot

Ted 
De kilo's bleven binnen komen en ik kon de ene na de andere zak aan de weegschaal hangen. De teller bleef steken op 98 kg aan plastic, flessen en blikjes. Het viel wel op dat er veel mosselen op het zwerfvuil groeit. Bijzonder was toch wel een rol prikkeldraad en zelfs een slagersmes. Ondanks de policy "wat niet in de zak past, laten we liggen" was er een uitzondering gemaakt op een smalle en langwerpige matras, die tjokvol met water zat. Donald en Jack hebben met het bootje deze matras opgehaald. Als die droog is zal ie zeker 2 kg wegen en dus hadden we een mooi rond getal van 100 kg.
Iedereen had zo'n beetje een uur gedoken en men kwam met voldane gezichten en soms koude handen boven water. 

Deze keer hadden we de catering zelf geregeld in tegenstelling tot de voorgaande acties. Marleen warmde de snert en pompoensoep op, terwijl de duikers in het water lagen en zodoende kon iedereen van een warme soep en roggebrood met katenspek of kaas genieten. Er was ook voldoende aan thee en koffie. 
Het was leuk om nieuwe gezichten te zien, naast de vele bekende gezichten.
Nadat we klaar waren was er echter nog een probleem.

Donald was met zijn bus naast de helling gegleden tijdens het te water laten van zijn boot. Het zat muurvast in de modder. John en David waren met de auto toegeschoten om te helpen, maar de bus was te zwaar. Tja we zitten aan de IJweg met agrariers, dus hop de auto in en aanbellen en na twee keer bellen kom ik bij Sjaak.  Hij is met iemand anders toevallig net met een tractor bezig. Sjaak was zo vriendelijk om te helpen en zodoende konden we de bus eruit slepen.

PS: Zodra ik hoor wanneer deze opname wordt uitgezonden, laat ik het weten.
Van rechts naar links,
Cor, Jeannette, Axel
.
Ik wil de volgende mensen bedanken voor mogelijk maken van deze actie. 
in willekeurige volgorde:

Cor Kuyvenhoven - Begenadigd onder water fotograaf.
Ted Huikeshoven - Alleskunner en aquatisch schoonmaker
John v/d Water - Steun en toeverlaat + aquatisch schoonmaker
Marleen v/d Water - EHBO / keuken en oppervlakte support.
Gery ter Velde - Ontwerpster en aquatisch schoonmaker
Ben Oortwijn - Weegschaalbouwer en aquatisch schoonmaker
Sanne Terweij - Aquatisch schoonmaker
Bas Poelman - Aquatisch schoonmaker zowel zout als zoet water
David - Aquatisch schoonmaker.
Thijs v/d Valk  - Aquatisch schoonmaker
Cora van der Draaij - Aquatisch schoonmaker met een neus voor zwemvinnen.
Willem van der Draaij - Aquatisch schoonmaker
Walther Brussee - Aquatisch schoonmaker
Herman Otten - Aquatisch schoonmaker 
Flip Vernooij - Aquatisch schoonmaker
Martijn Huikeshoven - Heldhaftig aquatisch schoonmaker
Gerard van Moorsel - Heldhaftig aquatisch schoonmaker
Ad Struyk - Snorkelaar + aquatisch schoonmaker
Erna Gunderson - Echtgenoot en aquatisch schoonmaker
Donald Pranger - Schipper 
Jack Vliegendhart - Fotograaf en oppervlakte support
Marietje - Gezellige oppervlakte support.
en
Jeannette Parramore - Verslaggeefster "Vroege Vogels" 
Bedankt voor de belangstelling in onze actie!