zondag 19 april 2015

2015-04-19 Metingen en thermometer test

Weer     : Licht bewolkt , zonnig, Wind N 2 bft.
Duikers : Dean, Axel
Doel     : Metingen doen en stations fotograferen
Duur    :  67 minuten.
Lucht temp  : 12,0 Celsius
Water temp :  7,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien, zoetwater garnalen, twee jonge baarzen op 18 meter diepte.
Flora : Waterpest plantjes. Rorippa (waterkers) losse plant op 3-4 meter diepte bij de instap. 

Thermocline: 4-5 meter 
Vislood: -

Zichtmetingen / Temperatuur
- Oppervlakte 1 meter diepte        12 Celsius
·  Dutchi op 3 mtr =   2,0 meter.    11 Celsius
·  Secchi op 3 mtr =  2,5 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   3,0 meter.     8 Celsius
·  Secchi op 6 mtr =  4,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   5,0 meter.    7 Celsius
·  Secchi op 9 mtr =  6,0 meter.
·  Secchi verticaal =  3,5 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
Het was weer tijd voor metingen en foto's. Nu had ik bij het tuincentrum, maar eens een eenvoudige alcohol thermometer gekocht, omdat een computer thermometer gewoon weg veel te traag reageert. 

Dus tie-rap eraan, double endertje en flop in de zak. Monsterpotjes mee voor het geval dat.
We zwemmen naar de locatie en ik hang ik de thermometer op. Daarna maak ik de foto's van de SETL platen. Als ik daarmee klaar ben heb ik de temperatuur op 1 meter diepte.
Dat is 11 celsius. Je weet nooit hoe een thermometer uitvalt dus de correctie komt later.
Dat zelfde doe ik op de rest van de stations. Dit werkt super snel. 
Op 6 meter diepte 7+1 Celsius.

 Na de metingen duiken we de diepte in. Overal zie ik kratertjes en buisjes op de bodem



Ik kijk naar mijn duikcomputer en zie 7 graden. Ik pak de thermometer erbij en lees 6 graden. Oke thuis moest ik er ook 1 graad bij tellen, dus dat wordt hier nogmaals bevestigd.
Deze thermometer heeft een correctie van +1 graad nodig.
Ik blijf de diepte apart vinden aangezien je geen lamp nodig hebt. Onderweg ruim ik een karperlijntje op en snij de haak eraf. Pas op 20 meter diepte wordt het echt donker, maar echt super helder is het ook niet. Het valt mij op dat er wel veel stukken paling liggen te rotten. Twee relatief kleine baarzen van circa 15 cm zwemmen weg. We komen een ankerlijn tegen welke in een hoop zand verdwijnt. We volgen de oost-west ankerlijn terug en komen een kluwe vislijn tegen op een meter of 17.Deze ruimen we ook maar even op. Ik blijf maar oprollen en uiteindelijk komen we bij het haakje. Weer een karperlijntje met een nep maisje eraan. We kijken even rond. Ik kijk naar mijn manometer en het wordt tijd om terug te gaan. Daar komen we nog een karperlijn tegen met een langere kunststof sok eromheen en een tijgernoot. 
Ik heb een flinke verzameling om mijn wetnotes gedraaid. 



We maken al halverwege richting de kant een opstjiging naar 9 meter en handelen zo verder de stopjes af. Eenmaal op 3 meter kom ik een Rorippa plant tegen met wortels maar deze ligt los op de bodem. Ik had niet gedacht deze nu al zo aan te treffen.

Richting de kant vind ik nog een ondefinieerbaar lijkje en ik ontwaar alleen twee kleine zwemvliesjes van een eend kuiken of een Dodaar. 
Dan neem ik nog twee water-bodem monsters voor een Saprobie testje.
De thermometer heeft de druktest glansrijk doorstaan en is een blijvertje.

Eenmaal op de kant schiet ik naar de auto om nog een verticale zichtmeting te doen en meet tussen de 3,20 en 3,5 meter. Dat komt overeen met de horizontale meting op 6 meter diepte. De tijd is voorbij gevlogen en het wordt tijd om naar huis te gaan. 


De saprobie test is toch best lastig, omdat er zulke kleine wezentjes door het beeld schieten met een noodgang, maar het zijn er ook best veel.. Ik kan niet zien wat het nu is


Saprobie test:
Locatie: Stenen instap op ca 40-50 cm diepte. Bemonsterde oppervlakte is ongeveer 1 vierkante meter. 
Monsters genomen, van het vrije water, van de bodem en schraapsel van de stenen.

Dan kom ik het volgende tegen: 
8 soorten kiezelwieren = C
6 soort wimperdiertje = A 
4 soorten groen algen = C

Als ik dan de formule erop los laat dan kom ik op -0,33 uit = Sterk verontreinigd.
S (Verontreiningsgraad) = 3D + C - B - 3A / A+B+C+D 

(De groepen Den A moeten met 3 vermenigvuldigd worden, omdat zij als indicatoren van uiterste klassen erg belangrijk zijn.)

Tabel 10. Waterkwaliteitsgetal (S-waarde)
S-waarde
Verontreiningsgraad
- 3 / -1,2
Zeer sterk verontreinigd
-1,1 / 0,1
sterk verontreinigd
0 / 1,2
matig verontreinigd
1,3 / 3
nauwelijks verontreinigd


Ter vergelijk op 7 maart is het van Matig verontreinigd naar Sterk verontreinigd gegaan.
Zuurstof gehalte zit op de 5 mg/liter Dus het hangt min of meer tussen Matig en sterk verontreinigd (meer organisch materiaal) in.
Het is slechts een hele grove indicatie, maar gevoelsmatig lijkt het te kloppen.Het doorzicht is er naar. Nou ja we zien wel wat het wordt.

Ik hoop nu wel dat de pompen aangezet worden, voordat de baarzen boven de 10 graden eieren gaan leggen. Eieren kunnen misschien minder levensvatbaar zijn als er na het leggen een dip in de temperatuur komt nadat de beluchting wordt gestart.

We gaan het zien

zaterdag 4 april 2015

2015-04-04 We zijn op schema. Groene algen komen!

Weer     : Regenachtig, Wind N 2 bft.
Duikers : Bart, Axel
Doel     : Metingen doen en stations fotograferen
Duur    :  63 minuten.
Lucht temp  : 4,0 Celsius
Water temp :  7,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open, Geen vis gezien
Flora : Waterpestveld blijft toch aardig stabiel links van de instap, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) ca 1 meter diepte zijn toch echt winterhard.

Thermocline: geen 
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  5,5 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   6,5 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  8,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   6,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  7,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
Bart had zin in een duik en ik zelf ben er nog steeds niet vies van, aangezien we toch nog metingen moeten doen. Dat is ook direct een mooie mogelijkheid om wat te oefenen op trim, achteruit zwemmen en een beetje taskload. 
Het is regenachtig en koud. Een krappe 4 graden lucht temperatuur. Het wordt tijd dat het warmer wordt, hoewel de geur van de regen is wel waanzinnig lekker bij lage temperaturen.
Wij zijn op dat moment de enige twee duikers en het water ligt er stil bij. Gisteren was ik al met de honden wezen lopen en toen zag ik dat het water al een stuk helderder was dan vorige week. We stappen in het water en de oppervlakte temperatuur stijgt langzaam maar gestaag naar 8 graden. Na een materiaalcheck gaan we op 2 meter diepte naar de SETL platen zwemmen. De lol is dan om niet onder die 2 meter te komen en dat lukt aardig.
Het zicht onder het Paviljoen is slechter dan erbuiten.
Ik fotografeer alle vier platen om de week, om een beeld te vormen hoe een plaat zich ontwikkeld. Twee platen hangen permanent sinds 27-09-2013 het verloop kun je hier volgen. Als je op een foto klikt wordt de complete strip getoond. De twee andere platen worden elke 3 maanden vervangen. Het blijft bijzonder om te zien.

Na alle vier de platen gefotografeerd te hebben zakken we naar 3 meter. Eerst een foto maken en dan pakt Bart de zichtmeter en hangt deze op. Ik probeer de rolmaat uit mijn diepe zak te krijgen, maar dat valt even niet mee met dikke handschoenen. Ik haal maar even mijn wetnotes uit mijn zak en moet voorover hangen om de rolmaat te pakken te krijgen. We kunnen beginnen en samen zwemmen we achteruit. Op het moment dat ik de meter uitlees geef ik een oke teken, zodat Bart ook de werking van de zichtmeter ziet. Zo de temperatuur even opnemen en ik meet 7 graden Een computer heeft altijd even tijd nodig om de juiste temperatuur weer te geven dus dat doe ik als laatste op het meetpunt. De eerste meting is klaar en ik geef Bart ook nog de rolmaat. We zakken naar 6 meter. Nadat ik de foto's heb gemaakt, gaat Bart de zicht meting doen. Dat valt niet mee en langzaam gaat Bart wat ondieper. Ik geef aan dat ie wat moet zakken. Hij geeft de rolmaat over aan mij, zodat hij z'n positie kan herstellen.
We moeten hier totaal 8 meter zwemmen voordat de Secchi meter pas verdwijnt.
Op het 9 meter punt lukt bij Bart het achteruit zwemmen even niet en dan is het heel simpel op te lossen. Je zwemt weg en kijkt af en toe even achterom tot je de zichtmeter niet meer ziet. Badabing en we meten 7 om 6 meter. Spullen opbergen en op naar de kabelhaspel. Het zicht is weer verbeterd ten opzichte van twee weken geleden.
Kabelhaspel
De kabelhaspel die ooit tussen de 8 en 10 meter diepte lag was een plaats waar baarzen hun eieren op af konden zetten. Op een gegeven moment was het verplaatst naar 12 meter. Daar lag het nutteloos te wezen. Nu dat het op 5 meter ligt hoop ik dat baarzen het weer gaan gebruiken om eieren op af te zetten.
Ik hoop ook,dat ie niet meer verplaatst wordt.
Op het doorkijkkleiblok groeien prachtige zoetwatersponzen.

Nu nog even twee stations op foto zetten, want we zijn toch lekker bezig.
Dan zien we in de NW hoek het zicht behoorlijk teruglopen. Dat komt vermoedelijk door regenspoelwater met modder dat de plas in stroomt.
Jeetje tot een meter of 4 groeien al de eerste dotjes groene algen! 
Vorig jaar rapporteerde ik deze op 30-03-2014 dus daar zit wel een patroon in. Dus dat wordt een aantekening in het logboek, omdat ik daar een speciale kolom aan heb gewijd. Ik probeer te achterhalen waarom, wanneer het begint / stopt. Het heeft misschien te maken met de daglengte / aantal zonuren.  

Spirogyra algen.



Een gesloten Aziatische korfmossel,dus die leeft nog. De naam zegt het al...het is een exoot.
O ja het bord van Thamen Diving. die had ik op 8 juli 2014 op de foto gezet en negen maanden later zien we toch wel even de kracht van moeder natuur die uiteindelijk het laatste woord zal hebben. Kijk maar.
08-07-2014
04-04-2015
Tijd om terug te gaan, want we liggen er al bijna een uur in. Op drie meter lijkt het mij wel leuk om even een helicopter turn te doen, want dat heb ik al een tijd niet gedaan op precisie dan wel te verstaan. Rechtsom gaat goed. Bart doet het zelfde. Linksom gaat bij mij niet zoals het moet, want ik blijf niet op het zelfde punt draaien. Bart doet hem beter dan ik!
Ik leg een spooltje neer als orientatie. Mijn navel moet er precies boven blijven, maar het is pijnlijk duidelijk dat ik dat weer even moet bijschaven. Waarom....omdat mijn vrouw op dit moment een GUE fundamentals cursus doet en ik moet dan wel bij de pinken blijven.

Doe jij het wel eens oefeningen onder water? Je zult je verbazen dat sommige vanzelfsprekende dingen ineens niet meer zo vanzelfsprekend gaan.
Neem nu bijvoorbeeld het gas delen op onverwachte momenten tijdens de duik. Het houdt je scherp en maakt een duik nog leuker. Of trim jezelf uit en blijf bijvoorbeeld nu eens 2 minuten of meer minuten hangen. Kost het je wel of geen moeite in 3D je positie te houden?
Dat doen we dus regelmatig als Project Baseline duikers,omdat blijven oefenen belangrijk is voor de veiligheid en rust onder water. Je kunt het tenslotte simpel toepassen op een decostopje als tijdverdrijf. 

Bedankt voor de leuke duik Bart!!



zondag 29 maart 2015

2015-03-28 PB presentatie bij Duik Team Leeuwarden

Weer     : Bewolkt, Wind ZZW 4 bft.
Doel     : Project Baseline presentatie en een duik in Hardegaryp.
Duikduur    :  50 minuten.
Lucht temp  : 6 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Zebramosselen met sifons open, Waterpissebedden, hydra's, zoetwaterspons, 
Flora : Waterpest, kranswiersoort, onbekende rietstengel-achtige plant, 

Thermocline: geen
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 2,5 mtr =   1,5 meter.
·  Secchi op 2,5 mtr =  2,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Het was al weer maanden geleden dat ik een mail van Nadia kreeg met de vraag of ik een presentatie over Project Baseline wilde houden bij Duik Team Leeuwarden.
Natuurlijk wilde ik dat wel doen. 28 maart was het zover. Ted had nog die ochtend wat dia's toegevoegd aan de presentatie omdat hij een stuk over Global Underwater Explorers zou belichten. John kwam even later voorrijden en we dronken samen even een kop koffie.
We besloten die ochtend toch maar met z'n drieen in een auto te gaan, want dan konden we tenminste onderweg gezellig met elkaar praten.
Dean wist nog niet helemaal zeker of hij mee zou gaan,dus die zouden we dan in Leeuwarden ontmoeten. 
De rit naar Leeuwarden verliep voorspoedig en we waren eigenlijk wat aan de erg vroege kant.
Bij aankomst kwam Ingrid naar buiten met een rode Sonnema muts op en spullen in haar handen. We stelden ons voor en liepen naar binnen. Nadia was er natuurlijk ook en voor wij het wisten zaten we aan tafel met een kop koffie in Sonnema mokken. Vanachter een scheidingswand klonk gebonk en er werd wat heen en weer gecommuniceerd. Dat klonk soms erg komisch, gelijkende een gesprek van "gebroeders de Boer". Het vulstation was onder handen genomen en ze waren nog wat aan het testen met de buffers en leidingen. 
Tja en dan ben je in Friesland en dan verwacht je wel een accentje terug te vinden hier en daar. Ineens gaat de deur open en er galmt een natte "T" door de ruimte. Eric was binnen. Een Rotterdammert verloochent z'n afkomst nooitentenimmert! en dat was duidelijk Te'horen. Dat is toch heerlijk van zo'n klein landje als Nederland, dat het zo rijk is aan verschillende accenten.... ook binnen het Fries overigens.
Er hing een heerlijke ontspannen sfeer alsof we elkaar allemaal al jaren kenden. Er kwamen steeds meer mensen binnen en prompt loopt ook Dean naar binnen. Hij is diegene die altijd wel eens ergens anders wil duiken en dit was even een mooie gelegenheid.

Dick had een foto van van iets gemaakt, waarvan Ingrid al zei dat het een spons moest zijn. Ik kijk naar de foto op zijn mobiel. Nou en of dat een zoetwaterspons is! Ingrid en Dick kijken elkaar aan ... "Zei ik toch Dick". 

De magen begonnen behoorlijk te knorren, maar dat werd snel ondervangen door een lekkere calorierijke lunch. Maar ja de tijd vliegt en voor wij het wisten was het echt tijd om te gaan presenteren.
De eerste dia staat amper op het scherm en ik wordt gewezen op een klein schrijffoutje.
"huikenhoven moet met een hoofdlettert H hoor!" zegt Eric. Het is maar goed dat er goed opgelet wordt en ik pas het direct aan, want dat kan natuurlijk niet.

Ted trapte af met een uitleg over de oorsprong en structuur van Global Underwater Explorers. Van de Exploratie en Educatie GUE pijlers ging het geleidelijk over naar de Conservatie, waar ik het stokje van Ted overnam om te vertellen over Project Baseline.
Ja hoor op het moment dat ik mijn laptop aanraak om de volgende dia op te roepen, gebeurt er niks. "Verhip heb ik dat weer?" Altijd als ik iets nodig heb van een computer dan werkt zo'n ding niet mee. Dan schiet de presentatie ineens tien dia's vooruit. Zo gauw een paar dia's terug en we kunnen starten. 
Ik vertel mijn hele verhaal over de Project Baseline historie, Wat je met vrijwilligers, foto's en gemeten data kunt bereiken over een tijdspanne van vele jaren. Maar ook SETL van Gimares, zichtmetingen en foto's van onze stations over vier jaar passeren de revue.

De aandacht blijft aanhouden. Dick is enthousiast geworden en mogelijkheden en ideeen komen bij hem opborrelen.
Dat maakt het ook zo ontzettend leuk om te doen om te laten zien wat er eigenlijk onderwater veranderd, want zonder foto's blijkt ons geheugen lang niet zo nauwkeurig als dat we zouden denken.

Na de presentatie gaat er gedoken worden, echter zal het een klein clubje worden van acht duikers. Vier DTL duikers en vier PBHBOS duikers. Bij de vraag of er meer mensen mee gaan, trekken er een paar mondhoeken naar beneden. Ik hoor:  "neuh mij te koud hoor", "Ik ben warm water duikert", "Ik heb geen droogpak". Volgens mij sporen wij niet dat we wel gaan. Binnen een paar minuten staan we aan een prachtig meer. Dick verteld wat over de plas en dat je dus een vergunning nodig hebt om te duiken, omdat de plas in prive beheer is. De plas ligt naast een woonwijk en we kleden ons om op de straat. John is zijn onderpak vergeten en probeert het met de kleding wat ie bij zich heeft. Dan lopen we naar een inhammetje waar we instappen. Het water is wat bruin van kleur en je kunt op 1 meter diep de bodem nog zien, dus we hebben in ieder geval een meter zicht in plaats van de vele verhalen in het clubhuis dat het zicht enkele centimeters zou zijn. Het begin is zanderig en dan is er een afstapje, waar Dick ons voor waarschuwt. Ik kijk onder water en ja het heeft qua kleur wat weg van de Zegerplas in Alphen a/d Rijn. John en ik gaan met Dick en Jordi mee.

Dean en Ted gaan met Watze mee. Eenmaal onderwater is een goede gelijkenis te maken met de Zegerplas aangezien het ook een bruinrode kleur water is. Op 5 meter diepte komt het daglicht niet meer en lijkt het licht uit te gaan. We zwemmen langs de schuine bodem met hier en daar takken waar breekbare draden aan hangen. Op de bodem liggen gele wattige drab en laat ik die nou ook gezien hebben in de put van Ekeren bij Antwerpen. Het was iets met ijzer en fosfaatbinding meen ik. Het wemelt hier letterlijk van de zoetwatersponzen en de ene is nog mooier dan de ander. Ik wapper er eentje schoon en wacht tot het zweefvuil weg is. Het zijn toch wonderbaarlijk mooie exemplaren. Soms zijn de transparante uitstroombuizen goed te zien. 





Links een doorzichtige uitstroombuis
We duiken verder en ik probeer een plek te vinden om een zichtmeting te doen, maar op de heenweg komt het er niet van. John tikt mij aan en hij heeft het koud gekregen. We hadden afgesproken dat hij via de oppervlakte dan weer terug zou gaan. Ondanks dat hier een visverbod geldt, kom ik in een tak een lijn met twee dreghaken tegen en ik snij deze los.
Onderweg zie ik takjes met waterpest, zebramosselen en waterpissebedden. Even later wordt ik geseind en Dick heeft dezelfde spons gevonden die hij had gefotografeerd. Dit is een prachtig exemplaar en zou prima kunnen dienen als station om regelmatig foto's van te maken. Na 30 minuten is het wel tijd om om te draaien. Op 4,5 meter gaat het daglicht weer aan en ook hier zie ik bekende donkergroene plakkaten alg. Ik wordt gewezen op twee grote groene plantscheuten. Eindelijk vind ik een stok waaraan ik mijn zichtmeter kan hangen en ik doe de een meting op ca 2,5 mtr diepte. Zonder lamp valt de meter na 50 cm al weg, maar met lamp pers ik er tussen de 1,5 en 2 meter uit. Hoe ondieper je komt om meer planten je evengoed vindt en dan komt een euforisch momentje. Is het echt kranswier wat ik zie? Bij 5 graden groeit hier dus een compacte soort en ik neem een takje mee om te laten zien aan Dick. Het is stom dat ik vergeten ben om potjes mee te nemen.
Nou ja we komen na 50 minuten boven en ik laat de vondst zien en ruiken. Als je kranswier kneust dan ruikt het soms wat zwavelig afhankelijk van de soort en we ruiken een flauwe zweem. 
Op de foto hieronder zie je op het rechtse grote boomblad een waterpissebed zitten. Welke soort kranswier dit zou kunnen zijn weet ik niet, maar bijzonder is het wel.
Kranswiersoort
Het was een lekker duikje en eenmaal aan de kant staan Nadia en Ingrid te koukleumen.

Ondanks het regenachtige weer was het een ontzettende gezellige dag dankzij een leuke ploeg enthousiaste mensen die hart hebben voor de duiksport en de plas waar zij in duiken.

Bij deze willen wij van Project Baseline Haarlemmermeerse bos, Duik Team Leeuwarden hartelijk danken voor de gastvrijheid en gezelligheid.

Tot in de zomer!

vrijdag 27 maart 2015

2015-03-22 SETL platen wisselen

Weer     : Bewolkt, Wind ONO 3 bft.
Duikers : John, Bart, Ben, Axel
Doel     : SETL platen wisselen
Duur    :  55 minuten.
Lucht temp  : 4,5 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open..
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: op 9-10 meter
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  5,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  5,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   5,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  6,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Het is weer SETL dag, alhoewel ik het eigenlijk vorige week al had willen doen.
We gaan eerst metingen doen en daarna zien we wel.Het zicht valt op zich nog wel mee.
Onder de 10 meter is het echter een stuk helderder en een graadje kouder.
Harry meet tegenwoordig ook het silicaat gehalte en dat is een stofje waar een kiezelwier uit is opgebouwd. Dus een hoog silicaat gehalte kan op langere termijn zorgen voor een enorme groei van kiezelwieren en dat is ook te zien.
Bij een duik afgelopen woensdag 25-03-2015 was het zicht ineens dramatisch teruggelopen. Het silicaat gehalte is teruggelopen, dus misschien is dat te verklaren er door de groei van kiezelwieren. 
Silicaat gehalte
Na de metingen zijn we richting ZW gezwommen. Het ligt er allemaal wat doods bij.

We komen een ankerlijn tegen en die beginnen we te volgen. De lijn ligt er los bij en er zit een aardige kluwe vislijn omheen. Die halen we zoveel mogelijk los. We komen uit bij het ponton en de slang is nog steeds goed opgebonden. We kijken even rond en als we pal noord zwemmen, zie ik een grote betonnen plaat liggen op de bodem op 16 meter.
We gaan even kijken. Er zitten bevestigingsogen aan en een ankerlijn loopt er overheen.


We stijgen wat op en vervolgen onze weg net onder de spronglaag. Verder zien we onderweg pas op een meter of 5 wat watervlooien in de waterkolom. Ik moet even kijken bij de wensballon, die al sinds oud en nieuw 2014 in het water ligt. 
Ik ben heel benieuwd hoe lang het nu precies duurt voor er verval is te zien in het bamboe en het brandwerende lapje.
Wensballon vanaf 31-12-2014,

Als we weer bovenkomen moeten we de SETL platen nog even halen en dat doen we via de oppervlakte. John gaat met me mee om het klusje te klaren en we nemen H128 en H135 mee naar de kant en hangen H126 weer op. 
De platen zijn slechts begroeid met een beetje aanslag, maar geen mosselen of iets dergelijks. Thuis schraap ik wat aanslag van SETL H128 en ik leg het onder de microscoop.
H135

H128
Er zitten voornamelijk diatomeeen in,zweepdiertjes, wimperdiertjes, klokdiertjes op lange stelen die ik nog niet eerder heb gezien. 
Het is wederom fascinerend wat er in zo'n klein beetje schraapsel zit.
Veel kan ik er nog niet over zeggen, want een dergelijke aanslag is niet ongewoon.




Ter vergelijk een sprongetje naar een jaar geleden hieronder en dan zie je dat het hetzelfde is.  Dus in dat opzicht zit er wel een patroon in en dat geldt ook voor het zicht op 3 meter.
Vorig jaar op 23-03-2014 was het zicht op 3 meter diepte 2,5 meter.
Er zit wel een duidelijk verschil op 6 meter diepte. In 2014 was het zicht 6,6 meter en nu is het 4,5 mtr. 
Het verschil is nu dat het zicht pas op 10 meter echt open trekt. 
Woensdag 25 maart was het zicht (zoals ik al eerder aangaf) drastisch verminderd en komt in de richting van 2,5 meter, echter hebben we dat niet gemeten.
Tijdens die duik hang ik de schoongemaakte plaat H128 terug. Ik heb het schraapsel van de complete plaat in een potje gedaan voor latere analyse.

H135 16-03-2014




zondag 8 maart 2015

2015-03-08 Slang opbinden WEST ponton

Weer     : Zonnig, Wind WZW 4 bft.
Duikers : Dean, Marco, Axel
Doel     : Slang opbinden van WEST ponton
Duur    :  44 minuten.
Lucht temp  : 12,0 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open, 1 snoek.
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: geen 
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  -,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Marco heeft al een hele niet niet meer kunnen duiken en hij weet niet hoe hij de kou ervaart. Dean wil maximaal 45 minuten duiken en eigenlijk is dat wel goed ook.
Maar ja als Marco vraagt "Axel wat gaan we doen?" tja dan heb ik wel een voorstel.

Na het onderzoek van vorige week is gebleken dat de slang onder het West ponton los op de bodem ligt. Ik heb vernomen van het waterschap, dat de beluchting dit komende seizoen zal worden aangezet. Als we deze slang los op de bodem laten liggen, dan krijgen we waarschijnlijk het effect van een los slingerende brandweerslang of een zwaar beschonken cobra.
Dan krijg je een enorme stofwolk en dat zou ik graag willen voorkomen als het kan.

Dus met een een stuk spanband op zak zwemmen we via de oppervlakte naar het ponton. Daar krijg je het lekker warm van. Dean zwemt de schoolslag en vordert niet zo snel, naar het ponton terwijl Marco en ik op onze rug er naar toe zwemmen. Dat gaat echter ook niet zo vlot.

Eenmaal bij het ponton worden de de eenden onrustig en besluiten hun heil ergens anders te zoeken. 
De vogelpoep valt naar beneden en nu snap ik denk ik, waarom er hier vaak dichte wolken met watervlooien zitten. Vogelpoep trekt misschien bacterien aan die dan weer voer worden voor watervlooien.

Ik check nog even de ankerlijnen en die zijn dus allemaal los, dus dat betekent dat het ponton alleen nog maar aan de ketting vast zit waar ook de luchtslang aan vast hoort te zitten.
We zakken af naar de bodem en we binden de slang op aan de ketting. 
Dan blijkt de opening vol met modder te zitten. Ik peur met mijn mes erin tot het wat los komt.
Opgebonden op 12 meter.


Als we dat gedaan hebben volgen we de slang nog even over de bodem. Er komt wel een flinke scheur aan het licht, waar denk ik ook wel lucht aan zal ontsnappen.


Flinke scheur in slang op 14 meter.
Daarna zwemmen we weer rustig richting de kant. We komen een stronk hout tegen en in een blok klei zie ik duidelijk houtresten zitten. 
Het zicht is nog goed op diepte, maar zodra we in het duikgebied komen, wordt het snel minder. We stijgen rustig op en houden onze stops, want met deze temperaturen is dat geen overbodige luxe.

Marco en Dean kijken nog even bij de auto terwijl ik op 5 meter blijf hangen. 
Daarna is het mooi geweest en gaan we eruit.Terwijl Marco en Dean zich omkleden, doe ik nog even een verticale zichtmeting en ik meet 6 meter.
Al met al weer een heerlijk duikje met wederom een doel.

Volgende week zijn de SETL platen weer aan de beurt, waarop niet veel aangroei zit, dus ik ben dan denk ik snel klaar.




2015-03-07 Algen en zicht loopt terug.

Weer     : Zonnig, Wind Z 4 bft.
Duikers : Erna, Axel
Doel     : Metingen doen en stations fotograferen
Duur    :  32 minuten.
Lucht temp  : 8,0 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open, 1 Snoekbaars.
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: geen 
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   4,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  5,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  5,5 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  5,5 meter.
·  Secchi verticaal =  6,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
Het is ongelooflijk wat een beetje zon doet met water.
Je kunt direct al zien dat er een groene waas hangt. Dat blijkt ook uit de zichtmetingen die langzamerhand steeds lagere waarden laten zien.

In 2014 was het zicht echter al teruggelopen tot 2-3 meter en de watertemperatuur op 3 meter diepte was al 7 graden. Nu is dat nog steeds 5 graden.

De algen groeien al op de stenen die ondiep liggen maar op de SETL platen groeien andere algen.
Op dit moment veranderd het langzaam en ondanks dat de temperatuur 5 graden is begint het oppervlakte water in temperatuur wat te stijgen en is inmiddels 7 graden.
Er zijn in de bovenste laag meer roeipootkreeftjes en watervlooien te zien en het feit dat van alle mosselen de sifons open staan, zou kunnen betekenen dat er voeding in het water zit.




Aangroei op baksteen SETL H106.

Erna helpt even mee met de zichtmeting en slaagt erin een paar slagen achteruit te maken.
Het lekkere van minder zicht is dat je sneller klaar bent met een zichtmeting, maar voor de rest is meer zicht toch fijner natuurlijk.
Op circa 10 meter ligt een snoekbaars die rustig weg zwemt als wij dichterbij proberen te komen. Bij de auto is het zicht slecht. Ik besluit nog even Meetpunt 5 op de foto te zetten.

Saprobie test:
Locatie: Stenen instap op ca 40-50 cm diepte. Bemonsterde oppervlakte is ongeveer 1 vierkante meter. 
Monsters genomen, van het vrije water, van de bodem en schraapsel van de stenen.

Dan kom ik het volgende tegen: 
9 soorten kiezelwieren = C
1 soort raderdiertje = A (Te klein om goed te determineren , maar ze zijn zeer beweeglijk en maken een roterende beweging bij het zwemmen en ze hebben een staartje.
1 soort wimperdiertje. = A (mogelijk Paramecium)

Als ik dan de formule erop los laat dan kom ik op 0,6 uit = Matig verontreinigd.
S (Verontreiningsgraad) = 3D + C - B - 3A / A+B+C+D 

(De groepen Den A moeten met 3 vermenigvuldigd worden, omdat zij als indicatoren van uiterste klassen erg belangrijk zijn.)

Tabel 10. Waterkwaliteitsgetal (S-waarde)
S-waarde
Verontreiningsgraad
- 3 / -1,2
Zeer sterk verontreinigd
-1,1 / 0,1
sterk verontreinigd
0 / 1,2
matig verontreinigd
1,3 / 3
nauwelijks verontreinigd

Deze test ga ik nu elke maand uitvoeren op dezelfde locatie om te kijken wat er nu precies veranderd. 
Ik krijg vaak de vraag of ik het nooit zat wordt om in deze plas te duiken, maar als je ziet wat er allemaal gebeurt, dan raak ik er voorlopig niet op uitgekeken.



zaterdag 7 maart 2015

2015-03-01 Pontons in beeld brengen.

Weer     : Half bewolkt, Wind ZW 5bft.
Duikers : Koen, Dave, Ted, Ben, Willem, Gery, Bart, Thijs, Jeroen, Cees, Axel
Doel     : Pontons in beeld brengen.
Duur    :  Totaal 4 duikteams die gemiddeld 50 minuten in het water hebben gelegen.
Lucht temp  : 5,0 Celsius
Water temp :  5 Celsius minimum.
Fauna    :  Vier karpers gepot door Ad die aan het snorkelen was die dag. 1 posje en 1 baars tussen de ketting van ponton Zuid op 17 meter diepte.
Wat mij ook opviel is dat de mosselen tot 12 meter diepte voorkomen aan de oostzijde.
Flora : Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) op circa 1,5 meter diepte bij instapplaats. Diatomeeen aanslag.

Thermocline: Geen
Vislood: 11 gram door Dave.



Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen
De pontons liggen er al sinds 1999 en de staat waarin de pontons verkeren is niet meer 
zoals het was. Onder de pontons hangen bruisplaten waaruit lucht wordt geblazen. Door deze bellenstroom wordt een watercirculatie op gang gebracht. Deze circulatie zorgt ervoor dat er geen spronglagen kunnen ontstaan en dat de aanwezige blauwalg bacterien veel minder uren zonlicht ontvangen. Er staan krachtige compressors aan de wal die de perslucht via een slangensysteem naar de pontons brengen. Die slangen zie je over de bodem lopen en de vele tie-raps zorgen dat de luchtslangen aan de kettingen blijven zitten. Blauwalg bacterien zijn kampioen in het opvangen van zonlicht en kunnen explosief groeien als de omstandigheden ideaal zijn. 2013 was het eerste proefjaar waarin de beluchting niet aangezet zou worden. Nu was het zo dat in 2013 een aantal weken lang een onderwater sneeuw was te zien en dat waren blauwalgen. Op een bepaald moment zakte dat weg naar de bodem.Er zijn in 2013 geen grenswaarden bereikt die de volksgezondheid in het gevaar bracht. 
2014 was een jaar dat eigenlijk best goed ging, maar eind juli werden helaas de grenswaarden bereikt waarbij de bacterien wel een gevaar vormden voor de volksgezondheid.

Een week voor die uitbraak was onze zwembroek groen na het zwemmen.
Begin augustus 2014 werden de pompen aangezet en binnen twee weken tijd zakte de oppervlakte temperatuur 25 naar 18 graden. 
Dat betekent dus dat de huidige pontons toch redelijk goed lijken te mengen ongeacht de staat waarin ze verkeren. Het Zuid ponton is de enige waarbij de lucht in de waterkolom komt via de bruisplaat  op 5-6 meter diepte. Bij de andere pontons zijn de bruisplaten niet meer werkzaam en de lucht ontsnapt aan gebroken slangen. Die slangen liggen tussen de 12-14 meter diepte te blazen en daar hebben we beelden van uit 2012.

Dus wat was het plan? We gingen van alle pontons de situatie in beeld brengen en dat deden we met een grote groep duikers. Cees en Jeroen hebben op donderdag 26 februari een duik gemaakt en de andere drie teams van totaal 9 duikers hebben op 1 maart een duik uitgevoerd op een prachtige dag.
Het waterschap had geprobeerd de beluchting aan te zetten, maar helaas waren de compressors in storing gegaan. De pompen kunnen namelijk vanaf afstand worden gestart.
Voor de duik hadden we eerst even besproken wat de bedoeling was en daarna gingen 
we het koele water in.
Elk team maakte waardevolle beelden.
Met een watertemperatuur van 5 graden was de duiktijd evengoed beperkt, maar als je lekker bezig bent dan vergeet je die koude heel snel.
West ponton Foto: Cees Kassenberg.
Nadat iedereen weer boven was gekomen hebben we even een heerlijk genoten van gebakje / broodje en drinken bij Papa's Beach House.
Het was een zeer geslaagd evenement en bij deze iedereen ontzettend bedankt voor de hulp. 

Deze beelden zijn aangeboden aan het Waterschap Rijnland ter evaluatie.



Video is verzameling van alle beelden,


Seizoen : 2015. Vooralsnog worden de pompen weer vanaf medio april gestart tot en met oktober. Het waterschap wil weten of dit werkelijk het blauwalg remt, maar er zit nog een ander leuk aspect aan. In de oudere waarnemingen voor 2013 (zelfs in 2008) groeiden er tot in november nog waterplanten vanaf een meter of 4 diepte tot ondieper.
Vanaf 2013 werd dit gestaag veel minder. 
Was dat toeval of komt dat door wel of niet beluchten?
We gaan het zien.