zondag 29 maart 2015

2015-03-28 PB presentatie bij Duik Team Leeuwarden

Weer     : Bewolkt, Wind ZZW 4 bft.
Doel     : Project Baseline presentatie en een duik in Hardegaryp.
Duikduur    :  50 minuten.
Lucht temp  : 6 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Zebramosselen met sifons open, Waterpissebedden, hydra's, zoetwaterspons, 
Flora : Waterpest, kranswiersoort, onbekende rietstengel-achtige plant, 

Thermocline: geen
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 2,5 mtr =   1,5 meter.
·  Secchi op 2,5 mtr =  2,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Het was al weer maanden geleden dat ik een mail van Nadia kreeg met de vraag of ik een presentatie over Project Baseline wilde houden bij Duik Team Leeuwarden.
Natuurlijk wilde ik dat wel doen. 28 maart was het zover. Ted had nog die ochtend wat dia's toegevoegd aan de presentatie omdat hij een stuk over Global Underwater Explorers zou belichten. John kwam even later voorrijden en we dronken samen even een kop koffie.
We besloten die ochtend toch maar met z'n drieen in een auto te gaan, want dan konden we tenminste onderweg gezellig met elkaar praten.
Dean wist nog niet helemaal zeker of hij mee zou gaan,dus die zouden we dan in Leeuwarden ontmoeten. 
De rit naar Leeuwarden verliep voorspoedig en we waren eigenlijk wat aan de erg vroege kant.
Bij aankomst kwam Ingrid naar buiten met een rode Sonnema muts op en spullen in haar handen. We stelden ons voor en liepen naar binnen. Nadia was er natuurlijk ook en voor wij het wisten zaten we aan tafel met een kop koffie in Sonnema mokken. Vanachter een scheidingswand klonk gebonk en er werd wat heen en weer gecommuniceerd. Dat klonk soms erg komisch, gelijkende een gesprek van "gebroeders de Boer". Het vulstation was onder handen genomen en ze waren nog wat aan het testen met de buffers en leidingen. 
Tja en dan ben je in Friesland en dan verwacht je wel een accentje terug te vinden hier en daar. Ineens gaat de deur open en er galmt een natte "T" door de ruimte. Eric was binnen. Een Rotterdammert verloochent z'n afkomst nooitentenimmert! en dat was duidelijk Te'horen. Dat is toch heerlijk van zo'n klein landje als Nederland, dat het zo rijk is aan verschillende accenten.... ook binnen het Fries overigens.
Er hing een heerlijke ontspannen sfeer alsof we elkaar allemaal al jaren kenden. Er kwamen steeds meer mensen binnen en prompt loopt ook Dean naar binnen. Hij is diegene die altijd wel eens ergens anders wil duiken en dit was even een mooie gelegenheid.

Dick had een foto van van iets gemaakt, waarvan Ingrid al zei dat het een spons moest zijn. Ik kijk naar de foto op zijn mobiel. Nou en of dat een zoetwaterspons is! Ingrid en Dick kijken elkaar aan ... "Zei ik toch Dick". 

De magen begonnen behoorlijk te knorren, maar dat werd snel ondervangen door een lekkere calorierijke lunch. Maar ja de tijd vliegt en voor wij het wisten was het echt tijd om te gaan presenteren.
De eerste dia staat amper op het scherm en ik wordt gewezen op een klein schrijffoutje.
"huikenhoven moet met een hoofdlettert H hoor!" zegt Eric. Het is maar goed dat er goed opgelet wordt en ik pas het direct aan, want dat kan natuurlijk niet.

Ted trapte af met een uitleg over de oorsprong en structuur van Global Underwater Explorers. Van de Exploratie en Educatie GUE pijlers ging het geleidelijk over naar de Conservatie, waar ik het stokje van Ted overnam om te vertellen over Project Baseline.
Ja hoor op het moment dat ik mijn laptop aanraak om de volgende dia op te roepen, gebeurt er niks. "Verhip heb ik dat weer?" Altijd als ik iets nodig heb van een computer dan werkt zo'n ding niet mee. Dan schiet de presentatie ineens tien dia's vooruit. Zo gauw een paar dia's terug en we kunnen starten. 
Ik vertel mijn hele verhaal over de Project Baseline historie, Wat je met vrijwilligers, foto's en gemeten data kunt bereiken over een tijdspanne van vele jaren. Maar ook SETL van Gimares, zichtmetingen en foto's van onze stations over vier jaar passeren de revue.

De aandacht blijft aanhouden. Dick is enthousiast geworden en mogelijkheden en ideeen komen bij hem opborrelen.
Dat maakt het ook zo ontzettend leuk om te doen om te laten zien wat er eigenlijk onderwater veranderd, want zonder foto's blijkt ons geheugen lang niet zo nauwkeurig als dat we zouden denken.

Na de presentatie gaat er gedoken worden, echter zal het een klein clubje worden van acht duikers. Vier DTL duikers en vier PBHBOS duikers. Bij de vraag of er meer mensen mee gaan, trekken er een paar mondhoeken naar beneden. Ik hoor:  "neuh mij te koud hoor", "Ik ben warm water duikert", "Ik heb geen droogpak". Volgens mij sporen wij niet dat we wel gaan. Binnen een paar minuten staan we aan een prachtig meer. Dick verteld wat over de plas en dat je dus een vergunning nodig hebt om te duiken, omdat de plas in prive beheer is. De plas ligt naast een woonwijk en we kleden ons om op de straat. John is zijn onderpak vergeten en probeert het met de kleding wat ie bij zich heeft. Dan lopen we naar een inhammetje waar we instappen. Het water is wat bruin van kleur en je kunt op 1 meter diep de bodem nog zien, dus we hebben in ieder geval een meter zicht in plaats van de vele verhalen in het clubhuis dat het zicht enkele centimeters zou zijn. Het begin is zanderig en dan is er een afstapje, waar Dick ons voor waarschuwt. Ik kijk onder water en ja het heeft qua kleur wat weg van de Zegerplas in Alphen a/d Rijn. John en ik gaan met Dick en Jordi mee.

Dean en Ted gaan met Watze mee. Eenmaal onderwater is een goede gelijkenis te maken met de Zegerplas aangezien het ook een bruinrode kleur water is. Op 5 meter diepte komt het daglicht niet meer en lijkt het licht uit te gaan. We zwemmen langs de schuine bodem met hier en daar takken waar breekbare draden aan hangen. Op de bodem liggen gele wattige drab en laat ik die nou ook gezien hebben in de put van Ekeren bij Antwerpen. Het was iets met ijzer en fosfaatbinding meen ik. Het wemelt hier letterlijk van de zoetwatersponzen en de ene is nog mooier dan de ander. Ik wapper er eentje schoon en wacht tot het zweefvuil weg is. Het zijn toch wonderbaarlijk mooie exemplaren. Soms zijn de transparante uitstroombuizen goed te zien. 





Links een doorzichtige uitstroombuis
We duiken verder en ik probeer een plek te vinden om een zichtmeting te doen, maar op de heenweg komt het er niet van. John tikt mij aan en hij heeft het koud gekregen. We hadden afgesproken dat hij via de oppervlakte dan weer terug zou gaan. Ondanks dat hier een visverbod geldt, kom ik in een tak een lijn met twee dreghaken tegen en ik snij deze los.
Onderweg zie ik takjes met waterpest, zebramosselen en waterpissebedden. Even later wordt ik geseind en Dick heeft dezelfde spons gevonden die hij had gefotografeerd. Dit is een prachtig exemplaar en zou prima kunnen dienen als station om regelmatig foto's van te maken. Na 30 minuten is het wel tijd om om te draaien. Op 4,5 meter gaat het daglicht weer aan en ook hier zie ik bekende donkergroene plakkaten alg. Ik wordt gewezen op twee grote groene plantscheuten. Eindelijk vind ik een stok waaraan ik mijn zichtmeter kan hangen en ik doe de een meting op ca 2,5 mtr diepte. Zonder lamp valt de meter na 50 cm al weg, maar met lamp pers ik er tussen de 1,5 en 2 meter uit. Hoe ondieper je komt om meer planten je evengoed vindt en dan komt een euforisch momentje. Is het echt kranswier wat ik zie? Bij 5 graden groeit hier dus een compacte soort en ik neem een takje mee om te laten zien aan Dick. Het is stom dat ik vergeten ben om potjes mee te nemen.
Nou ja we komen na 50 minuten boven en ik laat de vondst zien en ruiken. Als je kranswier kneust dan ruikt het soms wat zwavelig afhankelijk van de soort en we ruiken een flauwe zweem. 
Op de foto hieronder zie je op het rechtse grote boomblad een waterpissebed zitten. Welke soort kranswier dit zou kunnen zijn weet ik niet, maar bijzonder is het wel.
Kranswiersoort
Het was een lekker duikje en eenmaal aan de kant staan Nadia en Ingrid te koukleumen.

Ondanks het regenachtige weer was het een ontzettende gezellige dag dankzij een leuke ploeg enthousiaste mensen die hart hebben voor de duiksport en de plas waar zij in duiken.

Bij deze willen wij van Project Baseline Haarlemmermeerse bos, Duik Team Leeuwarden hartelijk danken voor de gastvrijheid en gezelligheid.

Tot in de zomer!

vrijdag 27 maart 2015

2015-03-22 SETL platen wisselen

Weer     : Bewolkt, Wind ONO 3 bft.
Duikers : John, Bart, Ben, Axel
Doel     : SETL platen wisselen
Duur    :  55 minuten.
Lucht temp  : 4,5 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open..
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: op 9-10 meter
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  5,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  5,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   5,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  6,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Het is weer SETL dag, alhoewel ik het eigenlijk vorige week al had willen doen.
We gaan eerst metingen doen en daarna zien we wel.Het zicht valt op zich nog wel mee.
Onder de 10 meter is het echter een stuk helderder en een graadje kouder.
Harry meet tegenwoordig ook het silicaat gehalte en dat is een stofje waar een kiezelwier uit is opgebouwd. Dus een hoog silicaat gehalte kan op langere termijn zorgen voor een enorme groei van kiezelwieren en dat is ook te zien.
Bij een duik afgelopen woensdag 25-03-2015 was het zicht ineens dramatisch teruggelopen. Het silicaat gehalte is teruggelopen, dus misschien is dat te verklaren er door de groei van kiezelwieren. 
Silicaat gehalte
Na de metingen zijn we richting ZW gezwommen. Het ligt er allemaal wat doods bij.

We komen een ankerlijn tegen en die beginnen we te volgen. De lijn ligt er los bij en er zit een aardige kluwe vislijn omheen. Die halen we zoveel mogelijk los. We komen uit bij het ponton en de slang is nog steeds goed opgebonden. We kijken even rond en als we pal noord zwemmen, zie ik een grote betonnen plaat liggen op de bodem op 16 meter.
We gaan even kijken. Er zitten bevestigingsogen aan en een ankerlijn loopt er overheen.


We stijgen wat op en vervolgen onze weg net onder de spronglaag. Verder zien we onderweg pas op een meter of 5 wat watervlooien in de waterkolom. Ik moet even kijken bij de wensballon, die al sinds oud en nieuw 2014 in het water ligt. 
Ik ben heel benieuwd hoe lang het nu precies duurt voor er verval is te zien in het bamboe en het brandwerende lapje.
Wensballon vanaf 31-12-2014,

Als we weer bovenkomen moeten we de SETL platen nog even halen en dat doen we via de oppervlakte. John gaat met me mee om het klusje te klaren en we nemen H128 en H135 mee naar de kant en hangen H126 weer op. 
De platen zijn slechts begroeid met een beetje aanslag, maar geen mosselen of iets dergelijks. Thuis schraap ik wat aanslag van SETL H128 en ik leg het onder de microscoop.
H135

H128
Er zitten voornamelijk diatomeeen in,zweepdiertjes, wimperdiertjes, klokdiertjes op lange stelen die ik nog niet eerder heb gezien. 
Het is wederom fascinerend wat er in zo'n klein beetje schraapsel zit.
Veel kan ik er nog niet over zeggen, want een dergelijke aanslag is niet ongewoon.




Ter vergelijk een sprongetje naar een jaar geleden hieronder en dan zie je dat het hetzelfde is.  Dus in dat opzicht zit er wel een patroon in en dat geldt ook voor het zicht op 3 meter.
Vorig jaar op 23-03-2014 was het zicht op 3 meter diepte 2,5 meter.
Er zit wel een duidelijk verschil op 6 meter diepte. In 2014 was het zicht 6,6 meter en nu is het 4,5 mtr. 
Het verschil is nu dat het zicht pas op 10 meter echt open trekt. 
Woensdag 25 maart was het zicht (zoals ik al eerder aangaf) drastisch verminderd en komt in de richting van 2,5 meter, echter hebben we dat niet gemeten.
Tijdens die duik hang ik de schoongemaakte plaat H128 terug. Ik heb het schraapsel van de complete plaat in een potje gedaan voor latere analyse.

H135 16-03-2014




zondag 8 maart 2015

2015-03-08 Slang opbinden WEST ponton

Weer     : Zonnig, Wind WZW 4 bft.
Duikers : Dean, Marco, Axel
Doel     : Slang opbinden van WEST ponton
Duur    :  44 minuten.
Lucht temp  : 12,0 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open, 1 snoek.
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: geen 
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   -,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  -,0 meter.
·  Secchi verticaal =  -,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Marco heeft al een hele niet niet meer kunnen duiken en hij weet niet hoe hij de kou ervaart. Dean wil maximaal 45 minuten duiken en eigenlijk is dat wel goed ook.
Maar ja als Marco vraagt "Axel wat gaan we doen?" tja dan heb ik wel een voorstel.

Na het onderzoek van vorige week is gebleken dat de slang onder het West ponton los op de bodem ligt. Ik heb vernomen van het waterschap, dat de beluchting dit komende seizoen zal worden aangezet. Als we deze slang los op de bodem laten liggen, dan krijgen we waarschijnlijk het effect van een los slingerende brandweerslang of een zwaar beschonken cobra.
Dan krijg je een enorme stofwolk en dat zou ik graag willen voorkomen als het kan.

Dus met een een stuk spanband op zak zwemmen we via de oppervlakte naar het ponton. Daar krijg je het lekker warm van. Dean zwemt de schoolslag en vordert niet zo snel, naar het ponton terwijl Marco en ik op onze rug er naar toe zwemmen. Dat gaat echter ook niet zo vlot.

Eenmaal bij het ponton worden de de eenden onrustig en besluiten hun heil ergens anders te zoeken. 
De vogelpoep valt naar beneden en nu snap ik denk ik, waarom er hier vaak dichte wolken met watervlooien zitten. Vogelpoep trekt misschien bacterien aan die dan weer voer worden voor watervlooien.

Ik check nog even de ankerlijnen en die zijn dus allemaal los, dus dat betekent dat het ponton alleen nog maar aan de ketting vast zit waar ook de luchtslang aan vast hoort te zitten.
We zakken af naar de bodem en we binden de slang op aan de ketting. 
Dan blijkt de opening vol met modder te zitten. Ik peur met mijn mes erin tot het wat los komt.
Opgebonden op 12 meter.


Als we dat gedaan hebben volgen we de slang nog even over de bodem. Er komt wel een flinke scheur aan het licht, waar denk ik ook wel lucht aan zal ontsnappen.


Flinke scheur in slang op 14 meter.
Daarna zwemmen we weer rustig richting de kant. We komen een stronk hout tegen en in een blok klei zie ik duidelijk houtresten zitten. 
Het zicht is nog goed op diepte, maar zodra we in het duikgebied komen, wordt het snel minder. We stijgen rustig op en houden onze stops, want met deze temperaturen is dat geen overbodige luxe.

Marco en Dean kijken nog even bij de auto terwijl ik op 5 meter blijf hangen. 
Daarna is het mooi geweest en gaan we eruit.Terwijl Marco en Dean zich omkleden, doe ik nog even een verticale zichtmeting en ik meet 6 meter.
Al met al weer een heerlijk duikje met wederom een doel.

Volgende week zijn de SETL platen weer aan de beurt, waarop niet veel aangroei zit, dus ik ben dan denk ik snel klaar.




2015-03-07 Algen en zicht loopt terug.

Weer     : Zonnig, Wind Z 4 bft.
Duikers : Erna, Axel
Doel     : Metingen doen en stations fotograferen
Duur    :  32 minuten.
Lucht temp  : 8,0 Celsius
Water temp :  5,0 Celsius minimum.
Fauna    : Watervlooien en mosselen met sifons open, 1 Snoekbaars.
Flora : Enkele plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes).

Thermocline: geen 
Vislood: -

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   4,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  5,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  5,5 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   4,5 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  5,5 meter.
·  Secchi verticaal =  6,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:
Het is ongelooflijk wat een beetje zon doet met water.
Je kunt direct al zien dat er een groene waas hangt. Dat blijkt ook uit de zichtmetingen die langzamerhand steeds lagere waarden laten zien.

In 2014 was het zicht echter al teruggelopen tot 2-3 meter en de watertemperatuur op 3 meter diepte was al 7 graden. Nu is dat nog steeds 5 graden.

De algen groeien al op de stenen die ondiep liggen maar op de SETL platen groeien andere algen.
Op dit moment veranderd het langzaam en ondanks dat de temperatuur 5 graden is begint het oppervlakte water in temperatuur wat te stijgen en is inmiddels 7 graden.
Er zijn in de bovenste laag meer roeipootkreeftjes en watervlooien te zien en het feit dat van alle mosselen de sifons open staan, zou kunnen betekenen dat er voeding in het water zit.




Aangroei op baksteen SETL H106.

Erna helpt even mee met de zichtmeting en slaagt erin een paar slagen achteruit te maken.
Het lekkere van minder zicht is dat je sneller klaar bent met een zichtmeting, maar voor de rest is meer zicht toch fijner natuurlijk.
Op circa 10 meter ligt een snoekbaars die rustig weg zwemt als wij dichterbij proberen te komen. Bij de auto is het zicht slecht. Ik besluit nog even Meetpunt 5 op de foto te zetten.

Saprobie test:
Locatie: Stenen instap op ca 40-50 cm diepte. Bemonsterde oppervlakte is ongeveer 1 vierkante meter. 
Monsters genomen, van het vrije water, van de bodem en schraapsel van de stenen.

Dan kom ik het volgende tegen: 
9 soorten kiezelwieren = C
1 soort raderdiertje = A (Te klein om goed te determineren , maar ze zijn zeer beweeglijk en maken een roterende beweging bij het zwemmen en ze hebben een staartje.
1 soort wimperdiertje. = A (mogelijk Paramecium)

Als ik dan de formule erop los laat dan kom ik op 0,27 uit = Matig verontreinigd.
S (Verontreiningsgraad) = 3D + C - B - 3A / A+B+C+D 

(De groepen Den A moeten met 3 vermenigvuldigd worden, omdat zij als indicatoren van uiterste klassen erg belangrijk zijn.)

Tabel 10. Waterkwaliteitsgetal (S-waarde)
S-waarde
Verontreiningsgraad
- 3 / -1,2
Zeer sterk verontreinigd
-1,1 / 0,1
sterk verontreinigd
0 / 1,2
matig verontreinigd
1,3 / 3
nauwelijks verontreinigd

Deze test ga ik nu elke maand uitvoeren op dezelfde locatie om te kijken wat er nu precies veranderd. 
Ik krijg vaak de vraag of ik het nooit zat wordt om in deze plas te duiken, maar als je ziet wat er allemaal gebeurt, dan raak ik er voorlopig niet op uitgekeken.



zaterdag 7 maart 2015

2015-03-01 Pontons in beeld brengen.

Weer     : Half bewolkt, Wind ZW 5bft.
Duikers : Koen, Dave, Ted, Ben, Willem, Gery, Bart, Thijs, Jeroen, Cees, Axel
Doel     : Pontons in beeld brengen.
Duur    :  Totaal 4 duikteams die gemiddeld 50 minuten in het water hebben gelegen.
Lucht temp  : 5,0 Celsius
Water temp :  5 Celsius minimum.
Fauna    :  Vier karpers gepot door Ad die aan het snorkelen was die dag. 1 posje en 1 baars tussen de ketting van ponton Zuid op 17 meter diepte.
Wat mij ook opviel is dat de mosselen tot 12 meter diepte voorkomen aan de oostzijde.
Flora : Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) op circa 1,5 meter diepte bij instapplaats. Diatomeeen aanslag.

Thermocline: Geen
Vislood: 11 gram door Dave.



Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen
De pontons liggen er al sinds 1999 en de staat waarin de pontons verkeren is niet meer 
zoals het was. Onder de pontons hangen bruisplaten waaruit lucht wordt geblazen. Door deze bellenstroom wordt een watercirculatie op gang gebracht. Deze circulatie zorgt ervoor dat er geen spronglagen kunnen ontstaan en dat de aanwezige blauwalg bacterien veel minder uren zonlicht ontvangen. Er staan krachtige compressors aan de wal die de perslucht via een slangensysteem naar de pontons brengen. Die slangen zie je over de bodem lopen en de vele tie-raps zorgen dat de luchtslangen aan de kettingen blijven zitten. Blauwalg bacterien zijn kampioen in het opvangen van zonlicht en kunnen explosief groeien als de omstandigheden ideaal zijn. 2013 was het eerste proefjaar waarin de beluchting niet aangezet zou worden. Nu was het zo dat in 2013 een aantal weken lang een onderwater sneeuw was te zien en dat waren blauwalgen. Op een bepaald moment zakte dat weg naar de bodem.Er zijn in 2013 geen grenswaarden bereikt die de volksgezondheid in het gevaar bracht. 
2014 was een jaar dat eigenlijk best goed ging, maar eind juli werden helaas de grenswaarden bereikt waarbij de bacterien wel een gevaar vormden voor de volksgezondheid.

Een week voor die uitbraak was onze zwembroek groen na het zwemmen.
Begin augustus 2014 werden de pompen aangezet en binnen twee weken tijd zakte de oppervlakte temperatuur 25 naar 18 graden. 
Dat betekent dus dat de huidige pontons toch redelijk goed lijken te mengen ongeacht de staat waarin ze verkeren. Het Zuid ponton is de enige waarbij de lucht in de waterkolom komt via de bruisplaat  op 5-6 meter diepte. Bij de andere pontons zijn de bruisplaten niet meer werkzaam en de lucht ontsnapt aan gebroken slangen. Die slangen liggen tussen de 12-14 meter diepte te blazen en daar hebben we beelden van uit 2012.

Dus wat was het plan? We gingen van alle pontons de situatie in beeld brengen en dat deden we met een grote groep duikers. Cees en Jeroen hebben op donderdag 26 februari een duik gemaakt en de andere drie teams van totaal 9 duikers hebben op 1 maart een duik uitgevoerd op een prachtige dag.
Het waterschap had geprobeerd de beluchting aan te zetten, maar helaas waren de compressors in storing gegaan. De pompen kunnen namelijk vanaf afstand worden gestart.
Voor de duik hadden we eerst even besproken wat de bedoeling was en daarna gingen 
we het koele water in.
Elk team maakte waardevolle beelden.
Met een watertemperatuur van 5 graden was de duiktijd evengoed beperkt, maar als je lekker bezig bent dan vergeet je die koude heel snel.
West ponton Foto: Cees Kassenberg.
Nadat iedereen weer boven was gekomen hebben we even een heerlijk genoten van gebakje / broodje en drinken bij Papa's Beach House.
Het was een zeer geslaagd evenement en bij deze iedereen ontzettend bedankt voor de hulp. 

Deze beelden zijn aangeboden aan het Waterschap Rijnland ter evaluatie.



Video is verzameling van alle beelden,


Seizoen : 2015. Vooralsnog worden de pompen weer vanaf medio april gestart tot en met oktober. Het waterschap wil weten of dit werkelijk het blauwalg remt, maar er zit nog een ander leuk aspect aan. In de oudere waarnemingen voor 2013 (zelfs in 2008) groeiden er tot in november nog waterplanten vanaf een meter of 4 diepte tot ondieper.
Vanaf 2013 werd dit gestaag veel minder. 
Was dat toeval of komt dat door wel of niet beluchten?
We gaan het zien.





dinsdag 24 februari 2015

2015-02-22 Bruine aanslag is er weer.

Weer     : Zonnig, Wind NW 2 bft.
Duikers : John, Koos, Dean, Herman, Axel
Doel     : Metingen en foto's maken van de meetpunten.
Duur    :  50 minuten.
Lucht temp  : 7,0 Celsius
Water temp :  4 Celsius minimum.
Fauna    :  5 volwassen baarzen+20 cm, 5 karpers, actieve aasgarnalen.
Flora : Korte plantjes waterpest, Potamogeton pectinatus (grasachtige plantjes) op circa 1,5 meter diepte bij instapplaats. enkele plantjes Gekroesd fonteinkruid (Potamogeton crispus)
Diatomeeen aanslag.

Thermocline: Geen
Vislood: 0 gram.

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   6,0 meter.
·  Secchi op 3 mtr =  8,0 meter.
·  Dutchi op 6 mtr =   6,0 meter.
·  Secchi op 6 mtr =  8,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   8,0 meter.
·  Secchi op 9 mtr =  10,0 meter.
·  Secchi verticaal =  10,0 meter.
Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Het is alweer te lang geleden dat ik in de bosplas gedoken heb. Vlak bij de instap liggen vijf grote baarzen te wachten. Die zie ik hier de laatste tijd vaker. Even verderop zie ik een karper schichtig wegzwemmen.
Wat mij ook direct opvalt is een bruine aanslag op de bodem en als we aankomen bij de SETL platen dan zie ik lange plukken lichtgeel-bruine alg hangen en wat ook apart is dat er alleen op SETL H106 een purperkleurige blauwalg huist.

Het is een min of meer terugkerend fenomeen van de kiezelwieren (diatomeeen) die beginnen te groeien in februari.
In 2013 zie ik het pas op 15-03-2013, maar dat wil niet zeggen dat het er niet eerder was.
Helaas mis ik van die periode in 2013 duidelijke foto's met die waarnemingen er op. Dat is wel jammer, maar destijds vielen mij dit soort dingen nog niet op. In 2012 maak ik helemaal geen melding noch heb ik foto's of film van een stuk bodem.
In 2014 zie ik het duidelijk half februari en nu dus ook weer.
Hoe ziet het er dan uit?
Het water vertroebeld niet, maar het is het spul wat een lichtbruine aanslag op de bodem veroorzaakt. Tegelijkertijd zie je dan ook een geleivormige aanslag op hardere ondergronden en een soort licht geelbruine draadalg.
Draadalg op H135
Bruine aanslag


Het is wel treffend dat ik kiezelwieren zag op de bodem van de visvijver bij Enkhuizen, maar dan wel een andere soort.








Hoe ziet bijvoorbeeld het draadalg er dan uit onder de microscoop?
Dat zie je op de onderstaande foto en op het draadalg zitten weer kleinere algen in de vorm van kleine ballonnetjes. 
Draadalg 120x vergroot













Dan hebben we nog de bruine aanslag op de bodem en als je die uitvergroot dan zie je het onderstaande:
Bruine aanslag op bodem 120x

De gelei die ik op de SETL plaat vond ziet er weer een beetje anders uit. Maar welke soort dat is weet ik nog niet. Ik vermoed een Gomphonema.
Gelei-achtige aangroei
Gelei 640x vergroot



Verder valt het op dat aasgarnalen heel actief zijn op de bodem, maar ook de sifons van de zebramosselen staan helemaal open en languit gestrekt. Dat zou mijn inziens ook een teken kunnen zijn dat er veel voeding in het water zit. Nadat John de zichtmetingen heeft gedaan en ik de foto's en monsters heb genomen van de gelei en draadalg zakken we af naar de bodem en gaan Noord oostwaarts. Soms zie ik weer van die hangende snotjes in het water. Het zicht is goed op een aantal stukken na dan, waar net een paar aquatische ploegen voorbij zijn getrokken. Ik waaier een monsterpotje vol met zweefvuil en ik schraap wat bruine aanslag van een boomstam af. Al mijn potjes bevatten nu wat kiezelwieren en die gaan we dus later bekijken. Het toch al korte waterpest moet (zo te zien) vechten voor een plekje tussen de mosselen. Als ik mijn log na lees van 2012 dan lees ik ook grote hoeveelheden babymosseltjes, dus in dat opzicht is er de situatie hetzelfde, maar de of dat ook geldt voor de totale oppervlakte waar mosselen groeien is lastiger te zeggen.



Met 4 graden begint de kou toch wat in het gezicht te bijten en we draaien maar eens om.
Op de bodem zien we vele kratertjes en kokertjes van de Hypania borstelworm en op veel plekken komen bellen uit de bodem.

De tijd vliegt voorbij en op de valreep kijk ik nog even bij de instap. Ja hoor het onderwater gras is er nog steeds.

Ten opzichte van voorgaande jaren:
Temperaturen en zicht op 3 meter diepte rond 15 februari.
2012 - 4 celsius - 5 meter IJsduik.
2013 - 4 celsius - 7 meter 
2014 - 6 celsius - 6 meter 
2015 - 4 celsius - 6 meter 



vrijdag 20 februari 2015

PBHBOS Zondag 22 februari in uitzending Vara's Vroege Vogels NPO Radio 1




Op zondag 14 december 2014 kwam een verslaggeefster van Vara's Vroege Vogels om een interview te doen over onze schoonmaak activiteiten in de Haarlemmermeerse Bosplas.
Die ochtend werd er door alle aanwezige vrijwilligers hard gewerkt om natuurlijk zo veel mogelijk vuil op te halen.
Er werd echter ook een behoorlijke hoeveelheid geluidsmateriaal opgenomen.

Dat is gedistilleerd in drie delen, welke zondag 22 februari 2015 is uitgezonden.



Eerste deel start minuut 25:00 en de bootscene vanaf minuut 38:20 uur en het laatste deeltje om minuut 71:10.

Sunday february 22nd on Dutch National Radio at "Vara's Early Birds" a report of the december 2014 cleaning event of Project Baseline Haarlemmermeer / NL!
This program has about 500.000 listeners.
The report is broadcast in three parts within the 3 hour program starting at 7 am.